{"id":241864,"date":"2026-10-28T10:26:21","date_gmt":"2026-10-28T10:26:21","guid":{"rendered":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864"},"modified":"2026-10-28T12:55:41","modified_gmt":"2026-10-28T12:55:41","slug":"rola-kortyzolu-w-rozwoju-zespolu-metabolicznego-artykul","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864","title":{"rendered":"Rola kortyzolu w rozwoju zespo\u0142u metabolicznego &#8211; artyku\u0142"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stres sta\u0142 si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym elementem wsp\u00f3\u0142czesnej rzeczywisto\u015bci, a jego przewlek\u0142e odczuwanie przesta\u0142o by\u0107 jedynie problemem natury psychologicznej, lecz sta\u0142o si\u0119 powa\u017cnym wyzwaniem medycznym. D\u0142ugotrwa\u0142a mobilizacja organizmu uruchamia skomplikowane kaskady neuroendokrynne, w kt\u00f3rych kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa kortyzol. Cho\u0107 w sytuacjach nag\u0142ego zagro\u017cenia kortyzol jest niezb\u0119dny do przetrwania, jego przewlek\u0142e st\u0119\u017cenie prowadzi do g\u0142\u0119bokich zaburze\u0144 metabolicznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W artykule przygotowanym przez Micha\u0142a Andrzejewskiego, studenta IV roku kierunku lekarskiego oraz cz\u0142onka Studenckiego Ko\u0142a Naukowego Medicus, szczeg\u00f3\u0142owo przeanalizowano patofizjologiczne mechanizmy, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych wszechobecny stres przewlek\u0142y staje si\u0119 ogromnym zagro\u017ceniem dla zdrowia milion\u00f3w pacjent\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Artyku\u0142 zosta\u0142 przygotowany w ramach dzia\u0142a\u0144 popularnonaukowych zwi\u0105zanych z projektem pn. Zale\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy st\u0119\u017ceniem asprozyny i ekspresj\u0105 wybranych miRNA a czynnikami ryzyka i sk\u0142adowymi zespo\u0142u metabolicznego u m\u0142odych kobiet \u2013 perspektywy diagnostyczne realizowanym w ramach programu pod nazw\u0105 \u201eStudenckie ko\u0142a naukowe tworz\u0105 innowacje\u201d finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego \u2013 SKN\/SP\/659046\/2026. Wi\u0119cej informacji o projekcie &#8211; <a href=\"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241204\">tutaj<\/a>. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"864\" height=\"97\" src=\"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/plakat-SKN-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-241883\" srcset=\"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/plakat-SKN-1.png 864w, https:\/\/ans-nt.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/plakat-SKN-1-300x34.png 300w, https:\/\/ans-nt.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/plakat-SKN-1-768x86.png 768w\" sizes=\"(max-width: 864px) 100vw, 864px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>Rola kortyzolu w rozwoju zespo\u0142u metabolicznego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1. Charakterystyka zespo\u0142u metabolicznego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zesp\u00f3\u0142 metaboliczny (<strong>MetS<\/strong>) jest jednym z najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych problem\u00f3w zdrowotnych wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. Nie jest to pojedyncza choroba, lecz zesp\u00f3\u0142 kilku zaburze\u0144 metabolicznych, kt\u00f3re cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 jednocze\u015bnie. Do jego najwa\u017cniejszych cech nale\u017c\u0105: oty\u0142o\u015b\u0107 brzuszna, podwy\u017cszone ci\u015bnienie t\u0119tnicze, zwi\u0119kszone st\u0119\u017cenie glukozy we krwi, wysoki poziom trigliceryd\u00f3w oraz obni\u017cone st\u0119\u017cenie \u201e<strong>dobrego<\/strong>\u201d cholesterolu HDL. Obecno\u015b\u0107 tych zaburze\u0144 znacz\u0105co zwi\u0119ksza ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 oraz chor\u00f3b sercowo-naczyniowych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2.&nbsp;&nbsp;&nbsp; Historia i przyczyny rozwoju zespo\u0142u metabolicznego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po raz pierwszy zesp\u00f3\u0142 metaboliczny zosta\u0142 opisany przez <strong>Gerald Reaven <\/strong>w 1988 roku jako<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ezesp\u00f3\u0142 X\u201d. Od tego czasu liczba os\u00f3b spe\u0142niaj\u0105cych kryteria tego schorzenia stale ro\u015bnie. W wielu krajach problem dotyczy ju\u017c nawet co trzeciej osoby doros\u0142ej. G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 rozwoju zespo\u0142u metabolicznego uwa\u017ca si\u0119 <strong>insulinooporno\u015b\u0107<\/strong>, czyli zmniejszon\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 kom\u00f3rek na dzia\u0142anie insuliny. Naukowcy zwracaj\u0105 jednak uwag\u0119, \u017ce mechanizmy odpowiedzialne za rozw\u00f3j tego schorzenia s\u0105 znacznie bardziej z\u0142o\u017cone.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3.&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kortyzol jako potencjalny czynnik rozwoju MetS<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z czynnik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 odgrywa\u0107 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w powstawaniu zespo\u0142u metabolicznego, jest <strong>kortyzol<\/strong>. Hormon ten jest produkowany przez kor\u0119 nadnerczy i cz\u0119sto nazywany jest \u201e<strong>hormonem stresu<\/strong>\u201d. Jego podstawowym zadaniem jest pomoc organizmowi w radzeniu sobie z sytuacjami wymagaj\u0105cymi zwi\u0119kszonej mobilizacji energetycznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kortyzol wp\u0142ywa mi\u0119dzy innymi na metabolizm glukozy, t\u0142uszcz\u00f3w i bia\u0142ek, a tak\u017ce uczestniczy w regulacji ci\u015bnienia t\u0119tniczego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>4.&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kryteria rozpoznawania zespo\u0142u metabolicznego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do wykrywania zespo\u0142u metabolicznego najcz\u0119\u015bciej wykorzystuje si\u0119 wytyczne <strong>National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III (NCEP ATP III)<\/strong>, kt\u00f3re wymagaj\u0105 spe\u0142nienia co najmniej trzech z nast\u0119puj\u0105cych kryteri\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>oty\u0142o\u015b\u0107 centralna (obw\u00f3d talii <strong>\u226590 cm <\/strong>u m\u0119\u017cczyzn pochodzenia azjatyckiego lub <strong>\u226580 <\/strong>cm u kobiet pochodzenia azjatyckiego),<ol><li>triglicerydy <strong>\u2265150 mg\/dl <\/strong>lub leczenie farmakologiczne hipertriglicerydemii,<\/li><\/ol><ol><li>HDL-C <strong>&lt;40 mg\/dl <\/strong>u m\u0119\u017cczyzn lub <strong>&lt;50 mg\/dl <\/strong>u kobiet albo leczenie niskiego HDL-C,<\/li><\/ol><ol><li>ci\u015bnienie t\u0119tnicze <strong>\u2265130\/85 mm Hg <\/strong>lub leczenie nadci\u015bnienia,<\/li><\/ol>\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>glikemia na czczo <strong>\u2265100 mg\/dl <\/strong>lub leczenie podwy\u017cszonego st\u0119\u017cenia glukozy.<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>5.&nbsp;&nbsp;&nbsp; Zwi\u0105zek mi\u0119dzy zespo\u0142em metabolicznym a zespo\u0142em Cushinga<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zainteresowanie rol\u0105 kortyzolu w zespole metabolicznym wynika z podobie\u0144stw mi\u0119dzy MetS a <strong>Zesp\u00f3\u0142 Cushinga<\/strong>. Jest to choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem kortyzolu. Osoby cierpi\u0105ce na zesp\u00f3\u0142 Cushinga cz\u0119sto maj\u0105 identyczne objawy kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 u wielu pacjent\u00f3w z zespo\u0142em metabolicznym. Z tego powodu naukowcy zacz\u0119li bada\u0107, czy przewlek\u0142y wzrost aktywno\u015bci kortyzolu mo\u017ce przyczynia\u0107 si\u0119 do rozwoju MetS.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>6.&nbsp;&nbsp;&nbsp; Badania st\u0119\u017cenia kortyzolu u os\u00f3b z MetS<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W badaniach oceniano st\u0119\u017cenie kortyzolu we krwi, moczu oraz \u015blinie. Szczeg\u00f3lnie przydatnym narz\u0119dziem okaza\u0142o si\u0119 oznaczanie kortyzolu w \u015blinie pobieranej oko\u0142o p\u00f3\u0142nocy. Metoda ta jest prosta, bezbolesna i nie wymaga pobierania krwi. Ponadto niedawno opisano zale\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy nocnym st\u0119\u017ceniem kortyzolu w \u015blinie a MetS. Wyniki wspomnianego badania wspieraj\u0105 hipotez\u0119 \u017ce kortyzol odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w patogenezie zespo\u0142u metabolicznego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>7.&nbsp;&nbsp;&nbsp; Wyniki bada\u0144 dotycz\u0105cych aktywno\u015bci kortyzolu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cz\u0119\u015b\u0107 bada\u0144 wykaza\u0142a, \u017ce osoby z zespo\u0142em metabolicznym maj\u0105 <strong>wy\u017csze <\/strong>st\u0119\u017cenia kortyzolu w moczu ni\u017c osoby zdrowe. Niekt\u00f3re wyniki sugeruj\u0105 tak\u017ce zwi\u0119kszon\u0105 aktywno\u015b\u0107 osi <strong>podwzg\u00f3rze\u2013przysadka\u2013nadnercza<\/strong>, czyli uk\u0142adu odpowiedzialnego za regulacj\u0119 wydzielania kortyzolu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zaobserwowano r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zek mi\u0119dzy poziomem tego hormonu a obwodem talii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie wszystkie badania przynios\u0142y jednak takie same rezultaty. W cz\u0119\u015bci z nich st\u0119\u017cenie kortyzolu u os\u00f3b oty\u0142ych by\u0142o <strong>podobne lub nawet ni\u017csze <\/strong>ni\u017c u os\u00f3b szczup\u0142ych. Oznacza to, \u017ce znaczenie mo\u017ce mie\u0107 nie tylko ilo\u015b\u0107 hormonu obecna we krwi, ale r\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b, w jaki jest on przetwarzany w poszczeg\u00f3lnych tkankach organizmu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>8.&nbsp;&nbsp;&nbsp; Znaczenie enzymu 11\u03b2-HSD1 w metabolizmie kortyzolu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3cono na enzym o nazwie <strong>11\u03b2-hydroksysteroidowa dehydrogenaza <\/strong>(<strong>11\u03b2-HSD1<\/strong>). Jego zadaniem jest przekszta\u0142canie aktywnego kortyzolu do nieaktywnego kortyzonu. Enzym ten wyst\u0119puje mi\u0119dzy innymi w w\u0105trobie i tkance t\u0142uszczowej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wspomniany enzym wydaje si\u0119 mie\u0107 wi\u0119ksz\u0105 aktywno\u015b\u0107 w t\u0142uszczu zgromadzonym w jamie brzusznej ni\u017c w t\u0142uszczu zgormadzonym podsk\u00f3rnie. Zastosowanie <strong>kortyzolu i insuliny <\/strong>zwi\u0119ksza aktywno\u015b\u0107 11\u03b2-HSD1 co mo\u017ce sugerowa\u0107 \u017ce oty\u0142o\u015b\u0107 brzuszna mo\u017ce by\u0107 powi\u0105zana ze zwi\u0119kszon\u0105 aktywno\u015bci\u0105 tego enzymu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>9.&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dowody z bada\u0144 eksperymentalnych<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eksperymenty przeprowadzone na zwierz\u0119tach dostarczy\u0142y interesuj\u0105cych dowod\u00f3w. Myszy posiadaj\u0105ce zwi\u0119kszon\u0105 aktywno\u015b\u0107 11\u03b2-HSD1 w tkance t\u0142uszczowej rozwija\u0142y <strong>oty\u0142o\u015b\u0107 brzuszn\u0105 <\/strong>oraz zaburzenia przypominaj\u0105ce <strong>zesp\u00f3\u0142 metaboliczny<\/strong>. Z kolei zwierz\u0119ta pozbawione tego enzymu by\u0142y bardziej odporne na rozw\u00f3j oty\u0142o\u015bci i insulinooporno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>10.&nbsp;&nbsp;&nbsp; Aktywno\u015b\u0107 11\u03b2-HSD1 u os\u00f3b oty\u0142ych<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U oty\u0142ych ludzi 11\u03b2-HSD1 nie zawsze ma zwi\u0119kszona aktywno\u015b\u0107. Badania pokazuj\u0105, \u017ce u os\u00f3b z wi\u0119ksz\u0105 mas\u0105 cia\u0142a aktywno\u015b\u0107 tego enzymu jest zazwyczaj <strong>mniejsza<\/strong>. Mo\u017ce to jednak <a><\/a>sprzyja\u0107 tworzeniu nowych kom\u00f3rek t\u0142uszczowych i gromadzeniu si\u0119 t\u0142uszczu w okolicy brzucha.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>11.&nbsp;&nbsp;&nbsp; 11\u03b2-HSD1 jako potencjalny cel terapeutyczny<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyniki bada\u0144 wskazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce zwi\u0119kszona aktywno\u015b\u0107 11\u03b2-HSD1 mo\u017ce by\u0107 zwi\u0105zana z nasileniem proces\u00f3w zapalnych, oraz zwi\u0119kszeniem insulinooporno\u015bci tkanek. Z tego wzgl\u0119du enzym ten jest obecnie postrzegany jako potencjalny cel nowych terapii. Naukowcy pracuj\u0105 nad lekami, kt\u00f3re mog\u0142yby hamowa\u0107 jego dzia\u0142anie i w ten spos\u00f3b ogranicza\u0107 rozw\u00f3j zaburze\u0144 metabolicznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>12.&nbsp;&nbsp;&nbsp; Podsumowanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podsumowuj\u0105c, coraz wi\u0119cej dowod\u00f3w naukowych wskazuje na istotn\u0105 rol\u0119 kortyzolu w rozwoju zespo\u0142u metabolicznego. Zar\u00f3wno zwi\u0119kszone wydzielanie tego hormonu, jak i zaburzenia jego metabolizmu w tkankach mog\u0105 sprzyja\u0107 wyst\u0119powaniu oty\u0142o\u015bci brzusznej, insulinooporno\u015bci oraz innych element\u00f3w MetS. Cho\u0107 wiele mechanizm\u00f3w nadal wymaga dalszych bada\u0144, kortyzol i enzym 11\u03b2-HSD1 mog\u0105 w przysz\u0142o\u015bci sta\u0107 si\u0119 wa\u017cnymi celami nowoczesnych metod leczenia zespo\u0142u metabolicznego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Artyku\u0142 &#8211; <a href=\"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Rola-kortyzolu-w-rozwoju-zespolu-metabolicznego-Michal-Andrzejewski-Lekarski-IV.pdf\">pdf<\/a>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jeong IK. The role of cortisol in the pathogenesis of the metabolic syndrome. <strong>Diabetes Metab J.<\/strong> 2012;36(3):207\u2013210. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.4093\/dmj.2012.36.3.207\">10.4093\/dmj.2012.36.3.207<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stres sta\u0142 si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym elementem wsp\u00f3\u0142czesnej rzeczywisto\u015bci, a jego przewlek\u0142e odczuwanie przesta\u0142o by\u0107 jedynie problemem natury psychologicznej, lecz sta\u0142o si\u0119 powa\u017cnym wyzwaniem medycznym. D\u0142ugotrwa\u0142a mobilizacja organizmu uruchamia skomplikowane kaskady neuroendokrynne, w kt\u00f3rych kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa kortyzol. Cho\u0107 w sytuacjach nag\u0142ego zagro\u017cenia kortyzol jest niezb\u0119dny do przetrwania, jego przewlek\u0142e st\u0119\u017cenie prowadzi do g\u0142\u0119bokich zaburze\u0144 metabolicznych. W [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":241873,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pgc_sgb_lightbox_settings":"","footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-241864","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-strona-glowna"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Rola kortyzolu w rozwoju zespo\u0142u metabolicznego - artyku\u0142 - ANS w Nowym Targu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rola kortyzolu w rozwoju zespo\u0142u metabolicznego - artyku\u0142 - ANS w Nowym Targu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Stres sta\u0142 si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym elementem wsp\u00f3\u0142czesnej rzeczywisto\u015bci, a jego przewlek\u0142e odczuwanie przesta\u0142o by\u0107 jedynie problemem natury psychologicznej, lecz sta\u0142o si\u0119 powa\u017cnym wyzwaniem medycznym. D\u0142ugotrwa\u0142a mobilizacja organizmu uruchamia skomplikowane kaskady neuroendokrynne, w kt\u00f3rych kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa kortyzol. Cho\u0107 w sytuacjach nag\u0142ego zagro\u017cenia kortyzol jest niezb\u0119dny do przetrwania, jego przewlek\u0142e st\u0119\u017cenie prowadzi do g\u0142\u0119bokich zaburze\u0144 metabolicznych. W [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ANS w Nowym Targu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-28T10:26:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-28T12:55:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/na-przeslanej-grafice-zmien-tytu-75732-kGY.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1291\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"672\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"k.palac-nowak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"k.palac-nowak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/?p=241864#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/?p=241864\"},\"author\":{\"name\":\"k.palac-nowak\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1cedd976d3e9ac3dd273f1cd251e10c7\"},\"headline\":\"Rola kortyzolu w rozwoju zespo\u0142u metabolicznego &#8211; artyku\u0142\",\"datePublished\":\"2026-10-28T10:26:21+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-28T12:55:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/?p=241864\"},\"wordCount\":1242,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/?p=241864#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/na-przeslanej-grafice-zmien-tytu-75732-kGY.png\",\"articleSection\":[\"Strona g\u0142\u00f3wna\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/?p=241864\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/?p=241864\",\"name\":\"Rola kortyzolu w rozwoju zespo\u0142u metabolicznego - artyku\u0142 - ANS w Nowym Targu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/?p=241864#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/?p=241864#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/na-przeslanej-grafice-zmien-tytu-75732-kGY.png\",\"datePublished\":\"2026-10-28T10:26:21+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-28T12:55:41+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/?p=241864#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/?p=241864\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/?p=241864#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/na-przeslanej-grafice-zmien-tytu-75732-kGY.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/na-przeslanej-grafice-zmien-tytu-75732-kGY.png\",\"width\":1291,\"height\":672},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/?p=241864#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Rola kortyzolu w rozwoju zespo\u0142u metabolicznego &#8211; artyku\u0142\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/\",\"name\":\"ANS w Nowym Targu\",\"description\":\"Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Targu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/#organization\",\"name\":\"ANS w Nowym Targu\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/ANS_bez-hasla.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/ANS_bez-hasla.svg\",\"width\":690.7,\"height\":110.7,\"caption\":\"ANS w Nowym Targu\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1cedd976d3e9ac3dd273f1cd251e10c7\",\"name\":\"k.palac-nowak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4e0aeb074d4878a86751e62b94098fd85e0df27cd93996cb684b7dd69e16ed7b?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4e0aeb074d4878a86751e62b94098fd85e0df27cd93996cb684b7dd69e16ed7b?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4e0aeb074d4878a86751e62b94098fd85e0df27cd93996cb684b7dd69e16ed7b?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"k.palac-nowak\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/ans-nt.edu.pl\\\/?author=3\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rola kortyzolu w rozwoju zespo\u0142u metabolicznego - artyku\u0142 - ANS w Nowym Targu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Rola kortyzolu w rozwoju zespo\u0142u metabolicznego - artyku\u0142 - ANS w Nowym Targu","og_description":"Stres sta\u0142 si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym elementem wsp\u00f3\u0142czesnej rzeczywisto\u015bci, a jego przewlek\u0142e odczuwanie przesta\u0142o by\u0107 jedynie problemem natury psychologicznej, lecz sta\u0142o si\u0119 powa\u017cnym wyzwaniem medycznym. D\u0142ugotrwa\u0142a mobilizacja organizmu uruchamia skomplikowane kaskady neuroendokrynne, w kt\u00f3rych kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa kortyzol. Cho\u0107 w sytuacjach nag\u0142ego zagro\u017cenia kortyzol jest niezb\u0119dny do przetrwania, jego przewlek\u0142e st\u0119\u017cenie prowadzi do g\u0142\u0119bokich zaburze\u0144 metabolicznych. W [&hellip;]","og_url":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864","og_site_name":"ANS w Nowym Targu","article_published_time":"2026-10-28T10:26:21+00:00","article_modified_time":"2026-10-28T12:55:41+00:00","og_image":[{"width":1291,"height":672,"url":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/na-przeslanej-grafice-zmien-tytu-75732-kGY.png","type":"image\/png"}],"author":"k.palac-nowak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"k.palac-nowak","Szacowany czas czytania":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864"},"author":{"name":"k.palac-nowak","@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/#\/schema\/person\/1cedd976d3e9ac3dd273f1cd251e10c7"},"headline":"Rola kortyzolu w rozwoju zespo\u0142u metabolicznego &#8211; artyku\u0142","datePublished":"2026-10-28T10:26:21+00:00","dateModified":"2026-10-28T12:55:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864"},"wordCount":1242,"publisher":{"@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/na-przeslanej-grafice-zmien-tytu-75732-kGY.png","articleSection":["Strona g\u0142\u00f3wna"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864","url":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864","name":"Rola kortyzolu w rozwoju zespo\u0142u metabolicznego - artyku\u0142 - ANS w Nowym Targu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/na-przeslanej-grafice-zmien-tytu-75732-kGY.png","datePublished":"2026-10-28T10:26:21+00:00","dateModified":"2026-10-28T12:55:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864#primaryimage","url":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/na-przeslanej-grafice-zmien-tytu-75732-kGY.png","contentUrl":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/na-przeslanej-grafice-zmien-tytu-75732-kGY.png","width":1291,"height":672},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=241864#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Rola kortyzolu w rozwoju zespo\u0142u metabolicznego &#8211; artyku\u0142"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/","name":"ANS w Nowym Targu","description":"Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Targu","publisher":{"@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/#organization","name":"ANS w Nowym Targu","url":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/ANS_bez-hasla.svg","contentUrl":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/ANS_bez-hasla.svg","width":690.7,"height":110.7,"caption":"ANS w Nowym Targu"},"image":{"@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/#\/schema\/person\/1cedd976d3e9ac3dd273f1cd251e10c7","name":"k.palac-nowak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e0aeb074d4878a86751e62b94098fd85e0df27cd93996cb684b7dd69e16ed7b?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e0aeb074d4878a86751e62b94098fd85e0df27cd93996cb684b7dd69e16ed7b?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e0aeb074d4878a86751e62b94098fd85e0df27cd93996cb684b7dd69e16ed7b?s=96&d=mm&r=g","caption":"k.palac-nowak"},"url":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?author=3"}]}},"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-11-04 23:51:13","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/241864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=241864"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/241864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":241889,"href":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/241864\/revisions\/241889"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/241873"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=241864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=241864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=241864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}