12 czerwca 2024 r. w Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Targu odby\u0142 si\u0119 ostatni wyk\u0142ad rektorski w roku akademickim 2023\/2024. Prelekcj\u0119 pod tytu\u0142em \u201eCzescy mi\u0142o\u015bnicy Tatr i Zakopanego do 1914 r.\u201d wyg\u0142osi\u0142 prof. dr hab. Petr Kaleta, historyk i slawista, kt\u00f3ry przyjecha\u0142 do stolicy Podhala z czeskiego Liberca, a dok\u0142adnie z Uniwersytetu Technicznego. Prelegenta przywita\u0142 i przedstawi\u0142 prof. dr hab. Grzegorz Nie\u0107, Prorektor ds. Studenckich i Kszta\u0142cenia.<\/p>\n\n\n\n
Prowadz\u0105cy przybli\u017cy\u0142 s\u0142uchaczom postaci znanych Czech\u00f3w, przedstawicieli r\u00f3\u017cnych dziedzin nauki: poet\u00f3w, malarzy, lekarzy, geodet\u00f3w, polityk\u00f3w, duchownych i wielu innych, kt\u00f3rych \u0142\u0105czy\u0142a pasja do Polski, a w szczeg\u00f3lno\u015bci polskiej cz\u0119\u015bci Tatr i Podhala. Ich fascynacja skutkowa\u0142a licznymi podr\u00f3\u017cami, kt\u00f3re przynosi\u0142y owoce w postaci wsp\u00f3\u0142pracy czesko-polskiej, jak r\u00f3wnie\u017c przek\u0142ada\u0142y si\u0119 na tw\u00f3rczo\u015b\u0107 – badania naukowe, pozycje ksi\u0105\u017ckowe, czy niepowtarzalne obrazy i pejza\u017ce. W\u015br\u00f3d wielu nazwisk znanych i mniej znanych s\u0142uchaczom pojawi\u0142 si\u0119 m.in.: Emanuel von Purkyn\u011b, botanik i meteorolog, kt\u00f3ry zach\u0119ci\u0142 Ludwika Zejsznera, polskiego geologa do podzielenia si\u0119 swoimi odkryciami naukowymi na \u0142amach czeskiego czasopisma naukowego; Viktor Lorenc, in\u017cynier mechanik, propagator wspinaczki i turystyki g\u00f3rskiej, znany jako pierwszy zdobywca wielu znacz\u0105cych prze\u0142\u0119czy tatrza\u0144skich; Otto Pinkas, s\u0142ynny restaurator, kt\u00f3ry opisa\u0142 kulinaria po polskiej stronie Tatr; Karel Dro\u017e, nauczyciel i autor dziennik\u00f3w z podr\u00f3\u017cy, zafascynowany s\u0142owia\u0144skim klimatem i atmosfer\u0105 panuj\u0105c\u0105 pod Giewontem; Antonin Chittussi, kt\u00f3ry podczas leczenia gru\u017alicy w Zakopanem, zafascynowany tatrza\u0144skimi widokami, malowa\u0142 pejza\u017ce.<\/p>\n\n\n\n
Jednak za najwi\u0119kszego polonofila uznano Edwarda Jelinka, pisarza i publicyst\u0119, mi\u0142o\u015bnika Polski, Tatr i Podhala; o nim bardzo \u017cyczliwie pisano w Kurierze Zakopia\u0144skim. By\u0142 uczestnikiem i organizatorem wielodniowych wycieczek na po\u0142udnie Polski i w Tatry. Za jego spraw\u0105 w 1892 r. ponad 1000 cz\u0142onk\u00f3w Klubu Czeskich Turyst\u00f3w odwiedzi\u0142o Zakopane. Przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z wieloma przedstawicielami podtatrza\u0144skiej elity m.in. Walerym Eliaszem- Radzikowskim. Za swoj\u0105 aktywno\u015b\u0107 na rzecz braterstwa polsko-czeskiego jedn\u0105 ze ska\u0142 w Dolinie Str\u0105\u017cyskiej nazwano Ska\u0142\u0105 Jelinka, wbudowano w ni\u0105 pami\u0105tkow\u0105 tablic\u0119 i popiersie. <\/p>\n\n\n\n
Gor\u0105co zach\u0119camy do obejrzenia relacji z ca\u0142ego wyk\u0142adu rektorskiego.<\/p>\n\n\n\n