{"id":164388,"date":"2023-06-21T10:41:56","date_gmt":"2023-06-21T08:41:56","guid":{"rendered":"https:\/\/ppuz.edu.pl\/?p=164388"},"modified":"2023-06-21T10:41:56","modified_gmt":"2023-06-21T08:41:56","slug":"europa-srodkowa-wspolnota-wartosci-wspolnota-interesow-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ans-nt.edu.pl\/?p=164388","title":{"rendered":"Mi\u0119dzynarodowa Konferencja Naukowa \u201eEuropa \u015arodkowa, wsp\u00f3lnota warto\u015bci \u2013 wsp\u00f3lnota interes\u00f3w\u201d"},"content":{"rendered":"\n

Celem konferencji by\u0142o spojrzenie na Europ\u0119 \u015arodkow\u0105 w kontek\u015bcie historii i wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 zdominowa\u0142a rosyjska napa\u015b\u0107 na Ukrain\u0119. W obliczu tej wojny, jak chyba nigdy przedtem, wida\u0107 wsp\u00f3lnot\u0119 naszych do\u015bwiadcze\u0144 oraz zagro\u017cenia, a tak\u017ce szanse i bariery rozwoju kraj\u00f3w naszego regionu. Referaty i panele po\u015bwi\u0119cone by\u0142y problemom tradycji, kultury i o\u015bwiaty, polityki i gospodarki. Prof. Miros\u0142aw Lenart z Uniwersytetu Opolskiego zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na znaczenie i funkcje dziedzictwa kulturowego Europy, ukszta\u0142towanego na dorobku staro\u017cytnej Grecji i Rzymu oraz chrze\u015bcija\u0144stwa jako elementu konstytuuj\u0105cego to\u017csamo\u015b\u0107 Europejczyka, stanowi\u0105cego tak\u017ce okre\u015blony zestaw wzorc\u00f3w do na\u015bladowania, kt\u00f3rych powa\u017cnie nas os\u0142abia. Z kolei dr hab. Konrad Meus z Uniwersytetu Pedagogicznego przedstawi\u0142 rol\u0119 regionalistyki jako istotnego komponentu wychowania, ale tak\u017ce jej potencja\u0142 w kreowaniu produktu regionalnego, pokazuj\u0105c wszystko na konkretnych przyk\u0142adach zrealizowanych ju\u017c projekt\u00f3w. W dniu nast\u0119pnym nawi\u0105zaniem do referatu Meusa by\u0142a prezentacja Mariusza Krystiana, w\u00f3jta Spytkowic w powiecie wadowickim, gdzie we wsp\u00f3\u0142pracy z historykami z UP prowadzi si\u0119 od lat kompleksowe dzia\u0142ania w zakresie wychowania patriotycznego i promocji dziedzictwa gminy. Trzeci, ostatni referat pierwszej sesji po\u015bwi\u0119cony by\u0142 stosunkowi pa\u0144stw komunistycznych wobec papie\u017ca Jana Paw\u0142a II. Profesor Miros\u0142aw Szumi\u0142o z UMCS prze\u015bledzi\u0142 reakcje komunist\u00f3w na wyb\u00f3r i dzia\u0142alno\u015b\u0107 Ojca \u015awi\u0119tego w pierwszych latach pontyfikatu. By\u0142 on i \u2013 jak si\u0119 okazuje \u2013 wci\u0105\u017c pozostaje dla nich oraz ich ideowych spadkobierc\u00f3w \u015bmiertelnym zagro\u017ceniem, symbolem obcych im warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy panel, w kt\u00f3rym opr\u00f3cz trzech wymienionych prelegent\u00f3w wzi\u0119li jeszcze udzia\u0142 profesorowie Piotr Borek (UP), ks. Tomasz Homa (AIK), Ji\u0159\u00ed Tr\u00e1vn\u00ed\u010dek (Akademia Nauk Republiki Czeskiej) i Grzegorz Nie\u0107 (UP\/PPUZ) po\u015bwi\u0119cony by\u0142 kanonowi kulturowemu. Po okresie transformacji nast\u0105pi\u0142a dekonstrukcja ukszta\u0142towanego w ci\u0105gu pokole\u0144 kanonu lektur szkolnych, kt\u00f3ry ma tutaj znaczenie fundamentalne. Ulega on przemianom i modyfikacjom, ale ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 ma tu znaczenie fundamentalne. Odbywa\u0142o si\u0119 to zazwyczaj pod has\u0142ami od\u015bwie\u017cenia spis\u00f3w lektur, zawieraj\u0105cych utwory nieatrakcyjne dla m\u0142odego czytelnika, jednak r\u00f3wnocze\u015bnie spor\u0105 rol\u0119 w tym procesie odgrywa\u0142a ideologia. Uczestnicy dyskusji zastanawiali si\u0119, jakie s\u0105 efekty tych zmian i w jaki spos\u00f3b skutecznie im zapobiega\u0107. Wa\u017cne jest, co podkre\u015blano zgodnie, aby kszta\u0142cenie literackie by\u0142o powi\u0105zane z nauczaniem historii i edukacj\u0105 regionaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Druga sesja dotyczy\u0142a spraw historycznych i politycznych. Prof. Marek Kornat (IH PAN) om\u00f3wi\u0142 \u015brodkowoeuropejsk\u0105 polityk\u0119 Drugiej Rzeczypospolitej, kt\u00f3rej w gruncie rzeczy \u2013 jak podkre\u015bli\u0142 \u2013 nie by\u0142o, bo te\u017c by\u0107 nie mog\u0142o ze wzgl\u0119du na wyj\u0105tkowo skomplikowany uk\u0142ad si\u0142 i interes\u00f3w w tej cz\u0119\u015bci Europy, brak konsekwencji w polityce Francji i Anglii oraz \u2013 przede wszystkim \u2013 d\u0105\u017cenia Rosji i Niemiec. Tym ostatnim po\u015bwi\u0119ci\u0142 swoje wyst\u0105pienie prof. Grzegorz Kucharczyk (IH PAN) kre\u015bl\u0105c konsekwentny rozw\u00f3j niemieckiej my\u015bli politycznej, kt\u00f3rej celem by\u0142a i jest dominacja polityczna, ekonomiczna i kulturowa w Europie \u015arodkowej \u2013 regionie zamieszka\u0142ym przez narody stoj\u0105ce wed\u0142ug nich na \u201eni\u017cszym poziomie rozwoju\u201d, co podkre\u015blano na r\u00f3\u017cne sposoby, w zale\u017cno\u015bci od sytuacji i uk\u0142adu si\u0142. Prof. \u0141ukasz Tomasz Sroka (UP) przedstawi\u0142 natomiast stosunek \u017byd\u00f3w i Izraela do pa\u0144stw i narod\u00f3w Europy \u015arodkowej, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 problematyki, ale tak\u017ce wielki potencja\u0142, jaki wci\u0105\u017c jeszcze stanowi\u0105 zwi\u0105zki szeroko pojmowanej spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej z krajami naszego regionu, podkre\u015blaj\u0105c konieczno\u015b\u0107 osobnego traktowania Izraela jako pa\u0144stwa i Izraelczyk\u00f3w jako jego obywateli.<\/p>\n\n\n\n

Mottem drugiego panelu by\u0142y pami\u0119tne s\u0142owa Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego \u2013 \u201ez szanowania wzajemnego wyp\u0142ywa moc wielka w chwilach trudnych\u201d, wypowiedziane w 1920 r., kt\u00f3re da\u0142y okazj\u0119 do refleksji na temat obecnej sytuacji Polski i pozosta\u0142ych kraj\u00f3w naszego regionu. Opr\u00f3cz referent\u00f3w udzia\u0142 w dyskusji wzi\u0119li profesorowie W\u0142odzimierz Bernacki (UJ), Arkadiusz Adamczyk (UJK) i Grzegorz Nie\u0107 (UP\/PPUZ) oraz dr Imre Moln\u00e1r \u2013 w\u0119gierski historyk i dyplomata. Wszyscy zgodnie podkre\u015blali wyra\u017anie rysuj\u0105c\u0105 si\u0119 wsp\u00f3lnot\u0119 interes\u00f3w wobec zagro\u017cenia rosyjskim imperializmem.<\/p>\n\n\n\n

W dniu nast\u0119pnym uczestnicy konferencji zapoznali si\u0119 z osi\u0105gni\u0119ciami Wojew\u00f3dzkiego Funduszu Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie, kt\u00f3ry \u015bwi\u0119tuje swoje trzydziestolecie. Dyrektor Funduszu, dr Kazimierz Koprowski podkre\u015bli\u0142, \u017ce cho\u0107 g\u0142\u00f3wne zadania instytucji dotycz\u0105 \u015brodowiska, to jednak dziedzictwo kulturowe odgrywa tutaj tak\u017ce niezwykle istotn\u0105 rol\u0119. Po om\u00f3wionym ju\u017c wy\u017cej wyst\u0105pieniu Mariusza Krystiana, w\u00f3jta Spytkowic, odby\u0142 si\u0119 panel po\u0142\u0105czony z promocj\u0105 wielkiego przedsi\u0119wzi\u0119cia naukowo-edukacyjno-edytorskiego, jakim s\u0105 wydawane od kilku lat S\u0142owniki spo\u0142eczne<\/em>. W dyskusji wzi\u0119li udzia\u0142 ich inicjatorzy i redaktorzy: prof. Bogdan Szlachta (UJ) i o. dr Wit Pasierbek (AIK), prof. Leszek Korporowicz (UJ), dr \u0141ukasz Burkiewicz i dr Konrad O\u015bwi\u0119cimski oraz dr Bianka Godlewska-Dziobo\u0144 (PPUZ). Zebranie zgodnie podkre\u015blili, \u017ce nauki humanistyczne i spo\u0142eczne, cho\u0107 ich znaczenie oraz rola w kszta\u0142ceniu bywa relatywizowana, moj\u0105 znacz\u0105cy potencja\u0142, kt\u00f3ry mo\u017ce i powinien by\u0107 wykorzystywany tak\u017ce w innych obszarach.<\/p>\n\n\n\n

W referatach i podczas dyskusji przewija\u0142y si\u0119 zagadnienia odnosz\u0105ce si\u0119 do historii i wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, przywo\u0142ano fakty i s\u0105dy, kt\u00f3re mog\u0105 niepokoi\u0107. Czas jest trudny, zagro\u017cenia wielkie, jednak bez w\u0105tpienia pozytywnym przes\u0142aniem jest to, \u017ce s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy je dostrzegaj\u0105 oraz potrafi\u0105 o tym m\u00f3wi\u0107 i szuka\u0107 sposob\u00f3w przeciwdzia\u0142ania. Istotnym dope\u0142nieniem konferencji by\u0142o wyst\u0105pienie prof. Ryszarda Terleckiego, wicemarsza\u0142ka sejmu RP, kt\u00f3ry \u2013 odnosz\u0105c si\u0119 do poruszonych podczas obrad spraw \u2013 podkre\u015bli\u0142 wag\u0119 i znaczenie polityki \u015brodkowoeuropejskiej polskiego pa\u0144stwa. W przygotowaniu konferencji i obradach bra\u0142 r\u00f3wnie\u017c aktywny udzia\u0142 senator Jan Hamerski, z zawodu historyk.<\/p>\n\n\n\n

W kontek\u015bcie Europy \u015arodkowej wida\u0107, \u017ce ro\u015bnie \u015bwiadomo\u015b\u0107 wsp\u00f3lnoty interes\u00f3w, kt\u00f3ra wyp\u0142ywa nie tylko ze wsp\u00f3lnoty warto\u015bci i do\u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3re przecie\u017c bywaj\u0105 odmienne, ale \u2013 przede wszystkim \u2013 z trze\u017awej oceny sytuacji.<\/p>\n\n\n\n

dr hab. Grzegorz Nie\u0107, prof. uczelni<\/p>\n\n\n